Thứ Ba, 15 tháng 11, 2011

SÁCH KINH THÁNH VÀ VIỆC THỰC HÀNH LECTIO DIVINA

 Nếu Lectio divina được hiểu là “Đọc Kinh Thánh trong tâm tình cầu nguyện[1]”, thì điều cần trước nhất là phải có trong tay Sách Kinh Thánh. Dễ hiểu thôi, không có Sách thì đọc cái gì?

Người ta có thể thắc mắc, trước những thế kỷ XV-XVI, khi chưa có giấy và việc in ấn, thì làm gì có Sách để mà đọc, tuy nhiên người ta vẫn thực hành Lectio divina được? Chúng ta không còn sống trong những thế kỷ xa xưa đó nữa. Ngày hôm nay, Chúa đã cho chúng ta những phương tiện tuyệt vời thì phải biết sử dụng ơn Chúa ban. Đừng tìm về sống những ngày xưa ấy, dù là rất “thân ái”.
Thực hành Lectio divina là tiếp cận Lời Chúa, mà Lời Chúa đã được in ấn trong những cuốn sách. Bằng mọi giá phải có cho được một cuốn sách Lời Chúa nếu muốn việc thực hành này trọn vẹn, phong phú.
Cần phải có sách Kinh Thánh: Đức Giáo Hoàng Bênêđitô XVI trong Tông Huấn Verbum Domini đã khuyến khích: “Mỗi gia đình cần phải có một cuốn Thánh Kinh riêng, được “gìn giữ ở một nơi xứng đáng, dùng để đọc và cầu nguyện” (số 85). Tiếp theo lời khuyến khích này, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trong thư chung gửi Dân Chúa ngày 01.05.2011, cũng kêu gọi: Giáo Hội tại Việt Nam phải “phát động chương trình mỗi gia đình một cuốn Kinh Thánh được đặt nơi xứng hợp, cổ võ đọc và cầu nguyện với Lời Chúa” (số 11). Đấy là chuyện liên quan đến mỗi gia đình. Chúng ta, mỗi người theo Đức Kitô, muốn chọn Đức Kitô làm “Lang Quân” của mình, thì lẽ ra không còn phải bàn đến chuyện cần có một cuốn sách Kinh Thánh riêng cho mình.
Theo các Giáo Phụ, khi ta cầm cuốn sách Kinh Thánh trên tay và mở đọc là ta đối diện không phải với một cuốn sách nào đó mà là đối diện với chính Đức Kitô. Đức Kitô là Lời, là Logos nhập thể. Và Lời đã thành Sách để chúng ta đọc và qua đó chúng ta có thể lắng nghe Lời. Sách chứa đựng Lời đã được chuyển tải đến chúng ta hôm nay, không thể là những chính bản bằng những ngôn ngữ cổ xưa mà tuyệt đại đa số chúng ta không có khả năng đọc. Lời vẫn còn nhập thể để ở giữa chúng ta, trong tầm tay và nhất là trong tầm đọc và hiểu từ chính ngôn ngữ của chúng ta nhờ những bản dịch có giá trị và được Giáo Hội qua các Đấng Bản Quyền công nhận cho in ấn. Mỗi ngôn ngữ đều có những bản dịch như thế. Riêng ngôn ngữ Việt, hiện nay trong Giáo Hội Công Giáo Việt Nam chúng tôi được biết những bản dịch này:
1- Bản dịch Tân Ước và Ngũ Thư của Linh mục An-sơn Vị (dòng Thiên An)
2- Bản dịch của Linh mục Gagnon Nhân (dòng Chúa Cứu Thế, người Canada.
3- Bản dịch của Linh mục Trần Đức Huân
4- Bản dịch của ĐHY Trịnh Văn Căn
5- Bản dịch những trích đoạn trong sách Bài Đọc Thánh Lễ.
6- Bản dịch của Linh mục Nguyễn Thế Thuấn, dòng Chúa Cứu Thế.
7- Và cuối cùng là Bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.
Bốn bản dịch đầu được lược kê trên đây, hoặc là không còn sách để mua, hoặc là không hợp cho việc sử dụng để thường xuyên thực hành Lectio divina. Bản dịch được in ấn trong các sách bài đọc trong thánh lễ, thì chỉ dành cho nhà thờ. Ai có Sách Lễ Giáo Dân của nhóm Hiện Tại được chụp lại, thì cũng không thích hợp cho việc thực hành Lectio divina vì bản dịch có vấn đề và cũng không có chú thích để giúp hiểu Lời Chúa. Riêng bản dịch của Linh mục Nguyễn Thế Thuấn rất có giá trị cho việc học hỏi nghiên cứu Kinh Thánh, theo chúng tôi nghĩ: sử dụng để thực hành Lectio divina lại là chuyện khác, không mấy thuận lợi.
Chúng tôi đề nghị những ai thực hành Lectio divina, cần phải có trong tay cuốn Kinh Thánh Cựu Ước & Tân Ước “LỜI CHÚA CHO MỌI NGƯỜI”, ấn bản khổ giấy lớn nhất 2009. Lý do?
Từ ngay trước Thượng Hội Đồng Giám Mục 2008 chúng tôi đã quảng bá Lectio divina trong giới tu sĩ ở Việt Nam, sách “Lời Chúa cho mọi người” này là một bạn đồng hành rất tâm đắc cho tất cả những ai yêu mến Lời và muốn tiếp cận Lời qua con đường Lectio divina. Chúng tôi chân thành ghi ơn các thành viên của nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ đã bền chí thực hiện một công trình đồ sộ và vô cùng quý báu này.
Những lý do chúng tôi nêu ra dưới đây là những lý do hoàn toàn khách quan và có tính cách “thiêng liêng” vì liên hệ tới Lời Chúa.
- Tiếp cận với Đức Kitô trong giờ Lectio divina, là tiếp cận với Đức Kitô toàn thể, do đấy các tu sĩ ở trong tu viện hoặc ở tại cộng đoàn phải có cuốn sách Kinh Thánh toàn bộ Cựu và Tân Ước trên tay khi thực hành Lectio divina. Khi đi đường thì ngoài sách Phụng vụ các giờ Kinh gọi là sách nguyện, cần nên có sách Tân Ước mỏng, nhẹ… Sách Kinh Thánh toàn bộ, hay ít ra sách Tân Ước phải luôn có trong tầm tay của người sống đời thánh hiến.

Lời Chúa được các Giáo Phụ coi là bí tích. Tấm bánh là chất thể của bí tích Thánh Thể thế nào thì Sách Lời Chúa cũng là chất thể của bí tích Lời Chúa như vậy. Thánh Thể hay Lời Chúa cũng chính là Đức Kitô. Chúng ta thường rất tôn kính bí tích Thánh Thể cho dù việc tiếp cận rất hạn chế: mỗi ngày được rước Chúa Thánh Thể một lần, và tiếp cận xa xa bằng đức tin qua những lần viếng hay chầu Thánh Thể. Riêng về Lời Chúa, chúng ta có thể có trong tay cũng chính Đức Kitô để mà tôn kính, để mà ôm ấp, để mà âu yếm, để mà lắng nghe… Phải tạo cho mình lòng mến yêu cao độ nhất đối với bí tích Lời này. Nhiều tu sĩ và đan sĩ ở Âu Châu có một niềm tôn kính rất đặc biệt đối với Sách Lời Chúa trong tu phòng của mình. Thường ở góc phòng, có một “bàn thờ” Lời Chúa rất thân thương. Một thảm nhỏ trải trên sàn nhà, hay trên một kệ thấp, trên đó Sách Kinh Thánh được đặt trên tấm gối, bên cạnh có một bình bông nhỏ và một cây nến. Chính tại góc riêng này họ dành những giờ phút dài để thực hành Lectio divina. Chính tại nơi riêng tư này họ sống những giờ phút kết hiệp trọn vẹn với Lời. Đây là “loan phòng” của họ và Chúa Giêsu. Cũng có những tu sĩ âu yếm đặt Sách Kinh Thánh trên gối tại giường …
Xét như thế, một ấn bản trang trọng theo hình thức của cuốn sách là rất cần thiết. “Lời Chúa cho mọi người” đáp ứng được đòi hỏi này. Sách bằng giấy bible, in ấn trang nhã, đẹp.
- Xét về thế giá của bản dịch. Đây không phải là việc làm của một người, mà là của một tập thể các chuyên viên Kinh Thánh. Xin đọc những lời giới thiệu của Đức Cha Ngô Quang Kiệt, Tổng Giám Mục Hà Nội, viết ngày 25.08.2006, được in ở trang 7 của ấn bản này: "Bản dịch Kinh Thánh của Nhóm PDCGKPV đã được biết đến từ nhiều năm qua như công trình tập thể của nhóm chuyên viên giàu khả năng và kinh nghiệm. Với lòng nhiệt thành phục vụ, với sự kiên trì qua nhiều giai đoạn thăng trầm cầu tiến không ngừng, nhóm Phiên Dịch làm việc liên tục trong nhiều năm để cống hiến cho Dân Chúa những bản dịch ngày càng hoàn chỉnh".
Không biết HĐGMVN nói chung, hoặc Ủy ban Kinh Thánh, hay Ủy ban Phụng tự trực thuộc HĐGMVN nói riêng có chương trình dịch thuật Kinh Thánh hay không, nhưng nếu có thì chắc chắn các Ủy ban này cũng quy tụ các chuyên viên về Kinh Thánh chứ không thể khoán trắng cho một ai, dù người đó là một "học giả". Chúng tôi cầu mong có thêm những bản dịch giá trị để     đối chiếu, nhất là có thêm những chú thích để  học hỏi.
Đức Tổng Kiệt giới thiệu tiếp ở trang 8 và đây là điều rất quan trọng cho việc thực hành Lectio divina:
"Phần Dẫn nhập và Chú thích cho quyển Lời Chúa cho mọi người là của Bernard Hurault và Louis Hurault, hai chuyên viên về Kinh Thánh, hai nhà truyền giáo nhiệt thành. Là chuyên viên, các ngài đưa ra những chú thích tỉ mỉ, sâu sắc. Là những nhà truyền giáo, các ngài hướng những chú thích đến người dân với những ưu tư trong cuộc sống hằng ngày, với những băn khoăn trước vấn đề sống đức tin trong xã hội. Nhờ đó, mọi người có thể tiếp cận, thấu hiểu và áp dụng Lời Chúa vào hoàn cảnh sống của mình".
Nhóm Phiên Dịch các Giờ Kinh Phụng Vụ đã kiên trì làm việc ròng rã suốt 40 năm qua. Họ còn có những ấn bản khác rất giá trị cho việc nghiên cứu Kinh Thánh. Chúng tôi được biết một ấn bản tổng kết việc làm của Nhóm đang trên đường in ấn và sẽ ra mắt vào cuối năm 2011 này nhân dịp Nhóm mừng kỷ niệm 40 hoạt động. Tuy nhiên ấn bản mang tên “LỜI CHÚA CHO MỌI NGƯỜI” rất hợp cho việc thực hành Lectio divina, cả về hình thức lẫn nội dung. Phần chú thích như Đức Tổng Kiệt giới thiệu trên đây là rất hữu ích.
Trong bất cứ khóa học hỏi nào tại các tu viện hay cộng đoàn về Lectio divina, chúng tôi đều khuyến khích các học viên phải có sách Kinh Thánh toàn bộ Cựu Ước & Tân Ước “LỜI CHÚA CHO MỌI NGƯỜI” vì những lý do nêu trên. Và lời khuyến khích này luôn được nhiệt liệt hưởng ứng.
Đáp ứng lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng, của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, chúng ta nên mua cho gia đình chúng ta một cuốn sách Kinh Thánh, và riêng cho chính mình một cuốn “Lời Chúa cho mọi người”. Và đừng quên lời dặn của các ngài: Sách phải được để ở nơi xứng hợp. Anh em Hồi Giáo không bao giờ dám để bất cứ cái gì hoặc sách nào khác bên cạnh sách Kinh Thánh (Kinh Coran) của họ.
Sách Kinh Thánh là chính Đức Kitô hiện diện trong tầm tay của chúng ta ngang bằng với sự hiện diện của Người trong bí tích Thánh Thể. Chúng ta thể hiện nhận định này trong phần lớn các nhà thờ hay nhà nguyện của chúng ta: một bên là tủ chưng sách Kinh Thánh, một bên là Nhà Tạm, ngang nhau. Trong các lễ lớn có phần rước cung nghinh Sách Thánh rất trang trọng và khi phó tế hay linh mục công bố bài Tin Mừng đều có xông hương Sách Thánh như xông hương Thánh Thể. Tuy nhiên trong thực tế riêng đối với chúng ta, đối với các gia đình, các cộng đoàn tu chúng ta sự tôn kính tôn thờ này đối với sách Kinh Thánh chưa được thể hiện. Sách Kinh Thánh hầu như vẫn chỉ là một trong số các sách chúng ta có. Chúng ta chưa “nhìn” ra được Đức Kitô hiện diện trong đó như là một bí tích để tôn kính, để tôn thờ. Ngôi Lời là Em-ma-nu-en, tìm đến ở giữa chúng ta, trước khi thành Thánh Thể (trong Ngày Thứ Năm trước Cuộc Tử Nạn), đã là Lời trở thành Sách ngay từ trong Giao Ước Thứ Nhất (Cựu Ước). Mong rằng chúng ta sẽ đổi mới cái nhìn và quan niệm của mình về sách Kinh Thánh. Tiếp nhận sách Kinh Thánh là tiếp nhận chính Đức Kitô. Sự tiếp nhận này gần gũi và thường xuyên hơn là đối với bí tích Thánh Thể. Đã có những tu sĩ ở Âu Châu có thói quen dành giờ chầu Sách Thánh riêng tư tại tu phòng, ngoài những giờ Lectio divina (đọc, suy, cầu và chiêm), như ta chầu Thánh Thể. Các vị quỳ đó, ngồi đó chiêm ngắm Sách Thánh để tôn thờ và kết      hiệp không khác gì quỳ trước Thánh Thể. Còn chúng ta?
Fr. Marie Bảo Tịnh O.Cist


[1]Lectio divina” trong Tông Huấn Verbum Domini được Ủy Ban Kinh Thánh của HĐGMVN dịch là “Đọc Kinh Thánh trong tư thế cầu nguyện”. Có người đổi từ “tư thế” thành “tư thái” cho hợp lý hơn. Từ mấy năm qua chúng tôi đã dịch Lectio divina là “Cầu nguyện dưới tác động của Lời Chúa”, nhưng qua tuần tĩnh tâm mới đây (13-17/6/2011) với các anh em Phan Sinh tại Thủ Đức, chúng tôi may mắn được hai cha Norbert Khanh và Nguyễn Hồng Giáo góp ý một kiểu dịch đơn sơ và rất bình dân: “Đọc Kinh Thánh trong tâm tình cầu nguyện”. Xin cám ơn hai cha. Fr. Marie Bảo Tịnh O.Cist.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

BACK TO TOP